Antiteroristička jedinica Lučko R. Hrvatske (ATJ)

Elitna antiteroristička jedinica Zapovjedništva specijalne policije, u okviru hrvatskog Ravnateljstva policije. Značajno borbeno iskustvo, izuzetna obučenost, opremljenost i visok moral pripadnika osnov su efikasnosti i pouzdanosti u izvršavanju najsloženijih namenskih poslova i zadataka.

OSNIVANJE I NAMENA


Amblem jedinice

Eskalacijom oružanih sukoba na teritoriji bivše Jugoslavije,a potom i raspadom federacije, specijalne jedinice organizovane na republičkim nivoima su skoro bez izuzetaka poslužile kao osnov formiranju oružanih snaga u novonastalim samostalnim republikama. Razlog tome jesu iskustvo, posebna obuka i visok moral pripadnika ovih jedinica, koji su među prvima stupali u borbene zadatke. Tako je bilo i sa specijalnom jedinicom SUP Hrvatske, stacioniranom u blizini Zagreba.

Znoj
štedi krv!
Izbijanjem rata ova jedinica, snage oko 70 pripadnika po formaciji, bila je rasformirana. Dana 7. septembra 1990. godine formirana je prva oružana formacija hrvatskog MUP, Antiteroristička jedinica Lučko-ATJ, u čiji sastav je ušlo i pet pripadnika prethodno rasformirane specijalne jedinice koji su kao instruktori organizovali i izveli obuku pripadnika nove jedinice. Od više od 1700 prijavljenih na konkurs za radno mesto u novoformiranoj ATJ, odabrano je 200 najsposobnijih, pa je jedinica uvećala brojno stanje na oko 220 pripadnika. Naziv je dobila po prigradskom zagrebačkom naselju, gde je ostala stacionirana do danas.

Početkom rata, zadaci ATJ odnosili su se na uspostavljanje i održavanje javnog reda i mira, izvršavanje zadataka iz domena borbe protiv terorizma i učešće u Domovinskom ratu u kojem je jedinica bila aktivna na teritoriji Hrvatske. Pouzdanost jedinice u izvršavanju zadataka, zalaganja i visok moral pripadnika bili su osnov za odluku tadašnje hrvatske vlade kojom je precizirana i proširena namena jedinice, te jedinica, pored postojećih, počinje izvršavati i zadatke i poslove bliske zaštite visokih državnih zvaničnika, kao i tadašnjeg predsednika Republike Hrvatske.

Ratne prilike dovele su i do osnivanja još osamnaest jedinica Specijalne policije raspoređenih po većim gradovima u zemlji i organizovanih po principu teritorijalne nadležnosti. Ove antiterorističke jedinice bile su uglavnom u rangu čete, brojale su oko 150 operativaca, a organizacija im je bila uređena po uzoru na Antiterorističku jedinicu Lučko. Potreba za boljim povezivanjem i koordinacijom ovih antiterorističkih četa dovela je do organizovanja Odseka specijalne policije, koji 1994. godine postaje u Sektor specijalne policije. Svaka policijska uprava imala je svoju antiterorističku četu i takva organizacija ostala je na snazi sve do reformi 2001. godine, kada je broj pripadnika specijalnih jedinica MUP Hrvatske značajno smanjen.

Tokom oružanih sukoba na teritoriji bivše Jugoslavije, izvršavajući namenske zadatke i poslove živote su položili 24 pripadnika jedinice. Za izuzetne zasluge u izvršavanju borbenih zadataka mnogi pripadnici ATJ odlikovani su najvišim državnim odlikovanjima, a jedinicu je nekadašnji predsednik Hrvatske, Stjepan Mesić, odlikovao ordenom Red kneza Domagoja s ogrlicom.



Danas Antiteroristička jedinica Lučko predstavlja elitnu jedinicu Specijalne policije, organizacione jedinice hrvatskog Ravnateljstva policije[1] Ministarstva unutrašnjih poslova R. Hrvatske, posebnu obučenu i opremljenu za:

-borbu protiv organizovanog kriminaliteta i terorizma na taktičkom nivou
-realizaciju visokorizičnih hapšenja u svim uslovima, posebno kada su lica naoružana ili pružaju aktivan otpor na drugi način
-rešavanje talačkih situacija u svim uslovima, posebno u slučaju otmica vazduhoplova
-pružanje asistencije u izvršavanju zadataka i poslova očuvanja javnog reda i mira, ili njihovog uspostavljanja u slučaju kada su narušeni u većem obimu ili intenzitetu
-zadatke i poslove bliske zaštite određenih ličnosti
-pronalaženje, deaktiviranje i uništavanje formacijskih i improviziranih eksplozivnih naprava na kopnu i pod vodom, kao i druga dejstva u vodenom okruženju
-akcije potrage i spasavanja i asistencije prilikom otklanjanja štetnih posledica u slučaju elementarnih nepogoda
-ostale zadatke, poslove i radnje u skladu sa Zakonom o policiji

ORGANIZACIJA

Futrole za spušteno nošenje "Kroko M-151"

Antiteroristička jedinica-ATJ Lučko je, prema aktuelnoj sistematizaciji, ustrojena u okviru Specijalne policije Ministarstva unutrašnjih poslova, zajedno sa Specijalnom jedinicom policije iz Splita, Specijalnom jedinicom policije iz Osijeka, Specijalnom jedinicom policije iz Rijeke, Ronilačkim centrom i Helikopterskom jedinicom (hrv. Zrakoplovna jedinica). Tri specijalne jedinice policije organizovane su kao jedinice za brze intervencije i angažuju se, po pravilu, prema principu mesne nadležnosti[2]. Komanda Specijalne policije (hrv. Zapovjedništvo Specijalne policije) komanduje organizacionim jedinicama Specijalne policije, predlaže komandni kadar, planira, organizuje i izvodi selekciju kandidata za radno mesto u jedinicama specijalne policije. Organizuje obuku pripadnika u zemlji i inostranstvu, prati njihov rad i organizuje provere osposobljenosti. Pruža podršku u osposobljavanju i usavršavanju pripadnika drugih organizacionih jedinica policije i sarađuje sa policijskim jedinicama iz inostranstva.

Helikopterska jedinica okuplja oko 30 mehaničara i iskusnih pilota. Na zaduženju u jedinici su helikopteri "Bell-212", a od juna 2013, posredstvom hrvatskog MUP, jedinica je uvećala kapacitete sa dva nova helikoptera "EC-135". Helikopterska jedinica osposobljena je za izvršavanje taktičkih zadataka u sadejstvu sa taktičkim timovima i grupama, kao i za akcije potrage i spasavanja na nepristupačnom terenu, odnosno u slučaju elementarnih nepogoda.

Antiteroristička jedinica Lučko ustrojena je po uzoru na elitne policijske jedinice slične namene u svetu. Jasna podela poslova i odlična koordinacija antiterorističkih timova, komande i grupe za logistiku omogućavaju vrlo brzo reagovanje na teritoriji cele zemlje. U svom operativnom elementu jedinica okuplja oko 150 operativaca organizovanih u timove različitih namena. Od operativnih timova jedan je specijalistički i okuplja specijalističke grupe kao što su snajperističke, grupa za rukovanje minsko-eksplozivnim sredstvima, grupa vodiča službenih pasa, padobranska grupa i druge.

Odluku o angažovanju Antiterorističke jedinice Lučko na teritoriji Hrvatske donosi Komanda specijalne policije, uz prethodnu saglasnost ministra unutrašnjih poslova, ili zamenika.

SELEKCIJA I OBUKA

Odluka o organizovanju konkursa za radno mesto u Antiterorističkoj jedinici Lučko donosi se shodno potrebama jedinice, odnosno raspoloživim radnim mestima, u skladu sa usvojenom sistematizacijom. Prijavljivanje kandidata je isključivo dobrovoljno, a mogu se prijaviti službenici hrvatskog MUP sa najmanje četiri godine radnog iskustva. Imajući u vidu sadržinu prvo selektivne obuke, a potom i sadržinu plana i programa obuke u jedinici, odnosno vrste zadataka i poslova koji se izvršavaju, poželjno je da kandidati dolaze iz interventnih jedinica policije. Starosna granica, po pravilu, ne predstavlja eliminacioni standard prilikom prijavljivanja na konkurs.

Sadržina selektivne obuke kandidata za radno mesto u ATJ Lučko organizuje se i izvodi na osnovu iskustava instruktora jedinice, ali i po ugledu na metode koje se primenjuju u elitnim antiterorističkim jedinicama u svetu, kao što su austrijska GEK Cobra i nemačka GSG9, sa kojima ATJ Lučko ostvaruje dobre profesionalne odnose. Selekciju kandidata vode instruktori jedinice. Velika pažnja posvećuje se kreiranju što realnijih stresnih situacija tokom kojih se reakcije kandidata pomno prate.

Intenzivan stres može biti ograničavajući faktor kako za pojedinca, tako i za grupu ili tim, što se direktno može odraziti na ishod zadatka. Upravo zato selekcija koju sprovodi ATJ ima za cilj da izabere samo najbolje.
Podnošenjem potrebnih papira, sprovodi se bezbednosna provera ličnosti svakog kandidata, a potrebno je da u momentu prijavljivanja nisu krivično osuđivani, odnosno da se protiv njih ne vodi krivični postupak. Isti standard zahteva se i za članove uže porodice kandidata. Kandidati kod kojih se utvrdi nepostojanje bezbednosnih smetnji prolaze lekarski pregled koji se završava eliminacionim pisanim testom provere psihološkog profila kandidata, koji obuhvata test inteligencije, reagovanje na stres, sposobnost improvizacije, taktičkog rezonovanja i slično. Kandidati koji uspešno završe ovu fazu, upućuju se na dril koji se izvodi na nekoliko lokacija u zemlji. Tok drila podrazumeva intenzivne fizičke provere, ali i elemente obuke. U ovoj fazi proverava se i unapređuje osnovna i specijalna fizička obuka kandidata, pa se tako prati njihova koordinacija pokreta, eksplozivnost, fizička snaga, balans tela i slično. Takođe, kandidati imaju priliku i da demonstriraju poznavanje borilačkih veština, tako što sparinguju po pravilima MMA pred pripadnicima i rukovodstvom jedinice. Specifičan psihološki test koji je obavezan za svakog kandidata izvodi se na veračkoj kuli. Dalje, kandidati prolaze obuku i provere u oblastima naoružanja i gađanja, a u ovoj fazi obavezni su i da obave razgovor sa komandantom ATJ Lučko, kao i službenim psihologom. Cilj ovih razgovora jeste bolje upoznavanje kandidata, posebno njegovih motiva da postane deo elitne jedinice, kao i da se sam kandidat detaljnije upozna sa vrstom zadataka i poslova na kojima može biti angažovan kao pripadnik jedinice ovog tipa.

Kandidati za koje instruktorski tim, u konsultaciji sa komandantom jedinice i službenim psihologom, proceni da je kadar za jedinicu ove vrste prima se u jedinicu na, uslovno rečeno, probni rad. Nakon dobijanja rešenja o zasnovanom radnom odnosu na određeni vremenski period, novi pripadnik Antiterorističke jedinice Lučko upućuje se na obuku u trajanju od godinu dana, koja se sastoji od dve faze po šest meseci. U prvih šest meseci novi pripadnik je privremeno raspoređen u jedinici i njegov status zavisi od ostvarenih rezultata u ovom periodu. Tokom šestomesečja prolazi intenzivnu obuku kojom uči nove, odnosno usavršava postojeće veštine i znanja, dok se u drugoj fazi, ukoliko ostvari zadovoljavajuće rezultate u prvoj, akcenat stavlja na izučavanje dejstava koja se izvode u grupi ili timu, odnosno u koordinaciji sa više timova ili grupa. Takođe, pripadnici izučavaju i određene elemente specijalističke obuke, zavisno od ličnih afiniteta, odnosno prirode poslova i zadataka radnog mesta u okviru jedinice na koje je novi pripadnik raspoređen. Osnovna obuka izvodi se u skladu sa planom i programom obuke pripadnika ATJ Lučko i obuhvata teorijsko izučavanje i praktično uvežbavanje taktike i tehnike postupanja prilikom izvođenja specijalnih dejstava. Koncipirana je tako da razvija individualne veštine kandidata i obuhvata intenzivna gađanja u svim uslovima, kurseve osnovne alpinističke i padobranske obuke. Specijalna fizička obuka pripadnika podrazumeva uvežbavanje tehnika savladavanja pešadijskih prepreka, kao i izučavanje tehnika samoodbrane, odnosno borilačkih veština. Takođe, izučavaju se i osnove gerilskog i protivgerilskog ratovanja, a vrhunac ove šestomesečne obuke jeste test kojim se proverava u kojoj meri su pripadnici savladali nova znanja i veštine. Test je eliminacionog karaktera, pa ukoliko kandidat ne zadovolji kriterijume, prekida se njegov radni odnos u ATJ vraća se u matičnu jedinicu. Ostvareni rezultati svakog novog pripadnika se analiziraju, pa ukoliko se proceni da pripadnik zadovoljava standarde, upućuje se na novu šestomesečnu obuku. I u ovom periodu se ostvareni rezultati pomno prate, a pripadnik takođe može biti vraćen u matičnu jedinicu ukoliko ne ispuni norme, odnosno učini kakav prekršaj i slično.



Specijalistička obuka obuhvata specijalističke kurseve iz različitih segmenata taktičke obuke. U ovoj fazi akcenat se stavlja na izučavanje i uvežbavanje izvođenja antiterorističkih dejstava u svim uslovima, kao što su taktička kretnja po prostorijama, hodnicima, stepeništu, upadi u prevozna sredstva, prismotra i praćenje i slično. Takođe, pripadnici izučavaju i vežbaju upotrebu i sredstva veze i posebne opreme kojom jedinica raspolaže, izučavaju jezike, osnove psihoanalize, a plan i program obuke predviđa i segmente koji se uvežbavaju u sadejstvu sa Vazduhoplovnom jedinicom, poput brzog ukrcavanja, izvlačenja ili spuštanja iz helikoptera raznim tehnikama, kao što su "Fast Rope", "Rappelling", "Dilfer" i druge, zatim gađanje i osmatranje iz vazduhoplova i tome slično. Sastavni deo obuke je i osnovni padobranski kurs koji traje tri nedelje.

Po uspešnom kompletiranju šestomesečne specijalističke obuke, novi pripadnici ATJ Lučko raspoređuju se u antiterorističke timove i zajedno sa starijim kolegama učestvuju u svim aktivnostima jedinice i nastavljaju dalju obuku koja se izvodi neprekidno, na osnovu mesečnih i godišnjih planova obuke. Plan i program obuke pripadnika Antiterorističke jedinice Lučko osmišljen je tako da osposobi operativce za izvršavanje namenskih zadataka na kopnu, u vodi i iz vazduha, dok je održavanje i unapređivanje fizičke spreme i taktičko-tehničkih kapaciteta obezbeđeno stalnim vežbama i proverama, ali i razmenom iskustava sa stranim jedinicama.

NAORUŽANJE I OPREMA

Pouzdana oprema pripadnika antiterorističke grupe
Specifična namena elitnih jedinica policije i vojske podrazumeva i visokokvalitetno naoružanje i opremu. Iako to iziskuje i značajna novčana sredstva, nadležna ministarstva se trude da jedinicama za specijalne namene obezbede što kvalitetnije uslove za rad. Antiterorisitčka jedinica Lučko je veoma dobro opremljena jedinica i raspolaže pouzdanim modelima nacionalnih proizvođača, kao i najkvalitetnijih inostranih kompanija.

U kategoriji pištolja, osnovni modeli na zaduženju jesu "HS 2000" i "HS9", koje potpisuje nacionalni proizvođač "HS Produkt". Pištolji na zaduženju u jedinici su u kalibru 9 mm, a o kvalitetu i pouzdanosti ovih polimerskih modela govori i činjenica da ih po licenci promoviše i prodaje u SAD kompanija "Springfield Armory", pod oznakama "XD", "XDM", ili "XD-S". Za potrebe obuke pripadnika upotrebljavaju se sistemi "HS9 FX", koji su predviđeni za ispaljivanje trenažne municije "FX Simunition 9 mm". Pripadnici takođe raspolažu i austrijskim "Glock-17 Gen 3", kao i modelima "ČZ 75 B", svi u 9x19 mm Parabellum. Po potrebi, pripadnicima na raspolaganju stoje i pouzdane taktičke lampe serije "TLR", proizvođača "Streamlight". Za potrebe spuštenog nošenja upotrebljavaju se odlične futrole nacionalnog proizvođača "Kroko"[3] u modelima "M-151", odnosno "M-153". Modeli "M-152" upotrebljavaju se prilikom prikrivenog nošenja oružja. Pored modela nacionalnog proizvođača, jedinica raspolaže i kontingentom odličnih holstera "Safariland".

U kategoriji automata osnovni modeli na zaduženju jesu "HK MP5 A5" sa teleskopskim kundakom i u kalibru 9 mm. Svi automati opremljeni su "red dot" nišanima tipa "Aimpoint CompM3" i taktičkim lampama. Za potrebe specifičnih antiterorističkih dejstava upotrebljavaju se i prigušeni modeli "HK MP5 SD6", takođe u kalibru 9 mm. Operativci ATJ Lučko raspolažu i modelima serije "UMP" proizvođača "Heckler&Koch", takođe u kalibru 9x19 mm Parabellum. U kategoriji oružja za ličnu zaštitu (engl. Personal Defense Weapon-PDW) u upotrebi su i modeli "HK MP7" u specifičnom kalibru 4,6x30 mm, kao i modeli nacionalne namenske industrije "ERO" i "ERO Mini", koje je hrvatski proizvođač konstruisao po uzoru na izraelski sistem "Uzi".

U kategoriji jurišnih pušaka, osnovni modeli u upotrebi jesu "HK G36 C" u kalibru 5,56x45 mm NATO. Kontingent ovih pušaka poručen je od nemačkog proizvođača u konfiguraciji sa preklopivim kundakom sa podesivom obrazinom i nosačima "Picatinny" šina postavljenim po principu 3-6-9. Jedinica raspolaže i kontingentom pušaka sistema "Kalašnjikov" u kalibru 7,62x39 mm, odnosno 5,45x39 mm.

Za potrebe preciznog gađanja specijalisti ATJ Lučko upotrebljavaju poluautomatske "HK PSG-1" u kalibru .308 Winchester, kao i "Steyr Mannlicher SSG69" u kalibru .223 Remington sa sistemom manuelnog repetiranja, odnosno modele "EMM 992" i "EM 992" nacionalnog proizvođača, u kalibrima .308 i .300 Winchester.

Prilikom upada u objekte i čiščćenja prostorija pripadnici mogu upotrebljavati i borbene sačmarice tipa "Benelli M3", zatim "Franchi SPAS 12" i druge. Za potrebe upada u barikadirane objekte pripadnici ATJ Lučko mogu upotrebiti i hidraulični sistem "Door Raider", odnosno egzotermne aparate različitih sistema i proizvođača.



Balistička zaštita pripadnika prilikom intervencije ostvaruje se oblačenjem balističkih prsluka, uglavnom tipa "Plate Carrier" i od proizvođača "Kroko", kao i poznate inostrane kompanije "CombatKit", u različitim modelima. Balistička zaštita glave ostvaruje se balističkim šlemovima proizvođača "ŠESTAN-BUSCH" u modelima "BK-Ops", odnosno "BK-ATJ". Ovi modeli razvijeni su posebno za jedinice za specijalne namene, po "High Cut" konceptu. Obezbeđuju nivo zaštite IIIA, po standardu NIJ 0106.01. Za potrebe ATJ Lučko isporučeni su u konfiguraciji sa bočnim nosačima šina, čeonim nosačem optičkih uređaja tipa "NVG"[4] i lajnerom, dok se platnene navlake uglavnom nabavljaju od proizvođača "CombatKit". Taktički opasači uglavnom se nabavljaju od proizvođača "Kroko", najčešće u crnoj boji. U kategoriji taktičkih rukavica upotrebljavaju se modeli proizvođača "Kroko", "5.11", "Hatch", "BLACKHAWK!" i drugih, a različite vrste taktičke opreme takođe se nabavljaju i od kompanije "Spartac".

Za potrebe intervencija pripadnici Antiterorističke jedinice Lučko oblače dvodelne interventne uniforme u crnoj boji ili SMB, proizvođača "Kroko", a na zaduženju je i kontingent dvodelnih uniformi proizvođača "Claw Gear" u liniji "Combat".

SARADNJA SA DRUGIM JEDINICAMA

Saradnja sa jedinicama sličnih namena iz regiona, ali i Evrope jeste sastavni deo plana i programa obuke pripadnika Antiterorističke jedinice Lučko. Združene vežbe i bezbednosni seminari jesu prilika za razmenu iskustava sa kolegama iz inostranstva, kao i demonstraciju nivoa obučenosti.

Od jedinica iz regiona ATJ Lučko održava profesionalne odnose sa Specijalnom antiterorističkom jedinicom MUP Republike Srbije, zatim Specijalnom antiterorističkom jedinicom R. Crne Gore, kao i Jedinicom za specijalnu podršku SIPA, Bosne i Hercegovine.

Ulaskom Republike Hrvatske u Evropsku uniju, ATJ Lučko postaje član ATLAS grupe i aktivno učestvuje na združenim seminarima i taktičkim vežbama sa elitnim jedinicama iz Evrope, poput francuskih RAID i GIGN, austrijske GEK Cobra, nemačke GSG-9 i drugih.

Jedinica je takođe učesnik i regionalnih bezbednosnih seminara.

[1] Srp. Direkcija policije.
[2] Interventna jedinica iz Zagreba, poznatija kao "Alfe", važećom sistematizacijom ušla je u sastav ATJ Lučko.
[3] Modele futrola serije "M" pomenuti proizvođač izrađuje od posebne termoformirane plastike "Kydex".
[4] Čeoni nosači na šlemovima i kacigama najčešće se označavaju akronimom NVG, koji se odnosi na frazu Night Vision Goggles.

Tekst je autorsko delo administratora sajta. Tekst je u celini zaštićen autorskim pravima. Kopiranje ili preuzimanje na drugi način, bez dozvole administracije, podložno je tužbi.

Jedinice iz regiona:

SAJ

SAJ

PJP

ATJ Lučko

JSZ "Tigar"
© specijalne-jedinice.com | Sva prava zadržana | Pravila korišćenja