Specijalna jedinica policije Republike Slovenije (SJP)

Moderna antiteroristička jedinica Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Slovenije, osposobljena za izvršavanje najsloženijih policijskih zadataka i poslova. Pouzdanost i efikasnost "crvenih pantera" u realizaciji namenskih aktivnosti izgradili su poverenje građana i državnog rukovodstva.

OSNIVANJE I NAMENA


Amblem jedinice

Ustrojavanje formacijski manjih jedinica, namenjenih za izvođenje specijalnih dejstava, na teritoriji bivše Jugoslavije počinje u periodu 1972-1973. godine. Ova praksa predstavljala je odgovor na eskalaciju novih vrsta bezbednosnih pretnji u svetu, a na teritoriji bivše Jugoslavije veliki uticaj imali su i događaji na planini Raduša tokom 1972. godine. Iako je operacija uništenja pripadnika hrvatske ekstremističke organizacije na kraju ipak uspela, potonja analiza jasno je ukazala da tadašnji bezbednosni sistem jednostavno nije poznavao efikasan metod za rešavanje krizne situacije te vrste. Upravo zato je otpočela praksa organizovanja manjih jedinica koje bi trebalo da budu posebno obučene i opremljene za suprotstavljanje specifičnim bezbednosnim pretnjama.

Spremni da pomognemo
i oštro odgovorimo!
Odlukom državnog rukovodstva tadašnje SFRJ, tačnije direktivom vrhovnog komandanta tadašnje JNA, Josipa Broza Tita, otpočelo je formiranje jedinica za protivgerilsku borbu na nivou federacije i republika. Tako je odlukom republičkog sekretara za unutrašnje poslove Slovenije ustrojena specijalna jedinica za protivgerilsku borbu, u okviru republičke milicije. Jedinica je imala jurisdikciju na teritoriji republike Slovenije, dok je angažovanje kapaciteta jedinice zavisilo od odluke republičkog sekretara za unutrašnje poslove (ili njegovog zamenika). Godine 1972. godine organizovana je prva pripadnika obuka u trajanju od 40 dana. Organizovana u blizini Ribnice u Sloveniji, obuhvatala je intenzivnu obuku iz oblasti naoružanja i vatrene obuke, sredstava veze, topografije, praćenja i prismotre, rukovanja minsko-eksplozivnim sredstvima, prve pomoći i fizičke obuke. U okviru fizičke obuke pripadnici ove jedinice izučavali su i tehnike samoodbrane, odnosno metode savladavanja vertikalnih i horizontalnih pešadijskih prepreka. Po završetku obuke, zaključeno je da je za dalji napredak i usavršavanje potrebno reorganizovati jedinicu i specijalizovati obuku pripadnika. Smatralo se da jedinica treba da postane samostalna organizaciona jedinica, a da buduća obuka treba da bude organizovana tako da razvija individualne sposobnosti pripadnika, ali i njihov rad u timovima, radi optimizacije osposobljavanja za izvršavanje namenskih zadataka i poslova.

Decembra 1972. godine, obavljena je temeljna analiza prethodnih značajnih događaja, pa je na osnovu lokalnih potreba organizovana posebna četa u okviru republičke milicije koja se sastojala od voda za posebne zadatke i voda za zaštitu objekata od posebnog značaja za republiku. Vod za posebne zadatke postao je operativan 1. marta 1973. godine, a danas se taj dan obeležava i kao dan Specijalne jedinice policije Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Slovenije (slov. Specialna enota policije).

Tokom perioda operativnosti jedinica će u više navrata menjati organizaciju, shodno aktuelnim potrebama, a u skladu sa utvrđenom namenom. Značajan momenat jeste i reforma sistematizacije republičke milicije kojom je jedinica promenila naziv u Zaštitna jedinica milicije, a nova organizacija jedinice podrazumevala je komandnu grupu, četu za posebne zadatke, četu za obezbeđivanje objekata od posebnog značaja, vod za prometno-operativne zadatke, vod za protivterorističke i protivdiverzantske zadatke, odeljenje za materijalno-tehnološka pitanja, vod za protivdiverzionu zaštitu. Neposredno pre otcepljenja Republike Slovenije od federativne Jugoslavije, slovenački ministar unutrašnjih poslova, Igor Bavčar, dana 23. avgusta 1990. godine donosi odluku o formiranju Specialne enote ministrstva za notranje zadeve. Za prvog komandanta Specijalne jedinice policije postavljen je Vinko Beznik, a od marta 2008. godine dužnosti komandanta obavlja Marjan Anzeljc. Nadimak "Crveni panteri" jedinica dobija po usvajanju amblema sa simbolom pantera u crvenoj boji. Tadašnja organizacija jedinice obuhvatala je komandu, jedinicu (slov. enotu) za protivpobunjenička dejstva, mehanizovanu jedinicu, jedinicu za logistiku, dve operativne jedinice "A" i "B" i jedinicu za protivdiverzionu zaštitu.

Specijalna jedinica policije aktivno je učestvovala u borbenim dejstvima tokom desetodnevnog oružanog sukoba na teritoriji Republike Slovenije, a pored toga učestvovala je i u obezbeđivanju povlačenja oficira i pripadnika JNA sa republičke teritorije.

Kraj oružanog sukoba na teritoriji Slovenije doneo je i promene u Specialnoj enoti policije. Jedinica je značajno smanjila broj operativaca i organizaciju prilagodila novim potrebama samostalne republike[1]:

-planiranje, organizovanje i izvršavanje zadataka radi suzbijanja organizovanog kriminaliteta i terorizma na taktičkom nivou
-izvršavanje visokorizičnih hapšenja
-rešavanje talačkih situacija u svim uslovima
-pružanje asistencije u poslovima i zadacima bliske zaštite određenih lica i objekata od posebnog značaja na državnoj teritoriji
-ostale poslove, zadatke i radnje iz nadležnosti policije

U periodu od 2000. godine do danas jedinica će u nekoliko navrata menjati organizaciju u skladu sa potrebama nacionalne države, a po uzoru na elitne antiterorističke jedinice u svetu i detaljno definisati svoju namenu.



Danas je Specialna enota policije visokoprofesionalna i odlično opremljena antiteroristička jedinica u okviru Generalne uprave policije Republike Slovenije i osposobljena za:

-antiterorističke operacije
-realizaciju hapšenja sa visokim stepenom rizika
-pružanje asistencije u poslovima i zadacima bliske zaštite određenih lica i objekata od posebnog značaja
-pružanje pomoći u ljudstvu i tehnici radi otklanjanja posledica elementarnih nepogoda i nesreća većih razmera
-pružanje asistencije u obezbeđivanju javnih skupova i sportskih manifestacija
-organizovanje i izvođenje obuke pripadnika drugih jedinica policije

U saradnji sa Upravom kriminalističkom policije, pripadnici Specijalne jedinice policije obavljaju hapšenja lica osumnjičenih za novčane malverzacije, prodaju droge, trgovinu ljudima i oružjem, kao i ostale zadatke koji zahtevaju nivo obučenosti i specijalnosti kojima kadar Specijalne jedinice policije raspolaže. U saradnji sa graničnom policijom, jedinica vrši kontrolu kopnene državne granice, kao i slovenačke morske obale i teritorijalnih voda. Jedinica je osposobljena i za izvršavanje zadataka i na teritorijama drugih zemalja, u skladu sa utvrđenim pravnim mehanizmima. Angažovanje kapaciteta Specijalne jedinice policije zavisi od odluke Direktora Generalne uprave policije (ili zamenika), kao i prethodne saglasnosti ministra unutrašnjih poslova (ili zamenika).

ORGANIZACIJA

Interventna dvodelna uniforma proizvođača "UF PRO"

Specialna enota policije, prema usvojenoj sistematizaciji od 2007. godine broji više od 100 pripadnika u operativnom elementu. Organizacija jedinice podrazumeva komandno-kontrolni element, odeljak za operativno delovanje i grupu za operativnu podršku. Komandno-kontrolni element čine komandant sa zamenikom i dvojicom pomoćnika, kao i tim instruktora za taktiku, teorijsku obuku, naoružanje, gađanje, specijalnu fizičku obuku i blisku borbu. Sistematizacija jedinice podrazumeva i mesto službenog psihologa. Zadaci komandno-kontrolne grupe jesu planiranje, organizovanje i izvođenje selektivne obuke kandidata, kao i osnovne i specijalističke obuke pripadnika. Odlukom komande pripadnici se upućuju na specijalističke kurseve u zemlji ili inostranstvu, odnosno na združene vežbe sa jedinicama sa kojima je ostvarena saradnja. Komanda koordinira radom operativnih timova i drugih organizacionih delova jedinice, a zajedno sa timom instruktora vrši nadzor rada i napretka pripadnika, kao i ostale poslove neophodne za funkcionisanje jedinice.

Odeljak za operativno delovanje objedinio je jedinice "A" i "B" predviđene ranijim sistematizacijama, pa tako sada u sastavu okuplja interventne taktičke grupe koji broje po pet pripadnika, specijalizovane za izvršavanje najsloženijih zadataka iz delokruga namene jedinice, a tu su i grupe specijalista sa posebnim znanjima i veštinama iz oblasti preciznog gađanja, alpinizma, ronjenja, upotrebe službenih pasa i upotrebe specijalnih vozila koje jedinica koristi. Specijalističke grupe angažuju se onda kada činjenično stanje zahteva primenu posebnih resursa kojima grupe raspolažu, odnosno za potrebe obezbeđivanja podrške interventnim taktičkim grupama/timovima.

Specijalna jedinica policije oformila je i grupu za minsko-eksplozivna sredstva i protivdiverzionu zaštitu, sa zadacima potrage, deaktiviranja ili kontrolisanog detoniranja pronađenih eksplozivnih sredstava na kopnu ili u vodi. Takođe, ova grupa je namenjena i za kontrolu i transport eksploziva ili eksplozivnih sredstava zaplenjenih prilikom intervencija.

Poslovi iz domena logistike[2] spadaju u delokrug aktivnosti grupe za operativnu podršku.

SELEKCIJA I OBUKA

Konkurs za radno mesto u Specialnoj enoti policije se organizuje odlukom komande Specialne enote policije, a prijavljivanje kandidata je dobrovoljno. Na konkurs se mogu prijaviti pripadnici slovenačkog Ministarstva unutrašnjih poslova sa radnim stažom od minimum šest i po godina u momentu prijavljivanja. Takođe, službenici moraju imati besprekoran službeni dosije i dobre preporuke svojih starešina. Poželjno je da kandidati imaju iskustva u radu na terenu, kao i da raspolažu znanjima o rukovanju oružjem, prvoj pomoći, borilačkim veštinama i drugim segmentima koji će se izučavati i ocenjivati tokom selekcije.

Nakon bezbednosnih provera, preeliminarnih testiranja fizičke snage i izdržljivosti, kandidati prolaze provere u preciznom gađanju upotrebom pištolja i jurišne puške. Potom obavljaju i razgovor sa komandantom ili nekim od oficira jedinice. Ukoliko zadovolje norme na gađanjima, odnosno očekivanja komandanta ili oficira jedinice, kandidati se upućuju ne detaljan medicinski pregled i po dobijanju pozitivnog mišljenja lekara[3], preostali kandidati se upućuju na selektivnu obuku u trajanju od sedam meseci.

U prva dva meseca intenzivno se radi na dizanju fizičke kondicije, izdržljivosti i fizičke snage kandidata, a izučavaju se i elementi taktike, naoružanja i vatrene obuke. Marševi i različite fizičke vežbe i zadaci su svakodnevni. Kandidati takođe uvežbavaju savladavanje pešadijskih prepreka i izučavaju borilačke veštine. Pešadijska obuka podrazumeva uvežbavanje izvođenja napada, odbrane, zatim odbrane sa kontranapadom, taktičkog povlačenja, zauzimanja položaja, opkoljavanje neprijatelja, postavljanje zasede, osmatranje i druge segmente. Izučava se pravilno rukovanje i održavanje naoružanja, izvode se i gađanja u svim uslovima, sa elementima taktičkog i preciznog gađanja. Svi segmenti obuke kreću teorijskim predavanjima koja počinju sa najjednostavnijim, a završavaju se sa najsloženijim situacijama u kojima se kandidati mogu zadesiti.

U trećem mesecu obuke organizuje se dvonedeljni kurs intenzivne obuke na nepoznatom terenu. Obuka se izvodi skoro neprekidno, a kandidati su u obavezi da sve vreme nose pištolj, pušku, šlem, prsluk i opremu u rancu koja može težiti i do 45 kg. Cilj ovog kursa jeste suočavanje kandidata sa intenzivnim psihofizičkim naporima u svim mogućim vremenskim i prostornim uslovima, višednevnim odsustvom od kuće, kao i dugim periodima nespavanja i neredovne ishrane, rečju, nedostatkom konformizma na koji su navikli u redovnim okolnostima. Kandidati izvode dnevne i noćne marševe, usavršavaju upotrebu oružja, orijentaciju u svim uslovima, timski rad, prenos i izvršavanje naređenja, a velika pažnja posvećuje se i grupnoj pešadijskoj obuci koja podrazumeva timski napad i odbranu, kretnju u timu, maskiranje, izviđanje i druge segmente. Izučava se i korišćenje specijalnih vozila u upotrebi jedinice, kao i sredstava veze.



Individualni i grupni rezultati kandidata se pomno beleže. Tokom ove faze selekcije prate se i njihove reakcije, a posebno vladanje emocijama, tolerancija na stres, nedostatak konformizma, odnos prema autoritetima, samokritičnost, preuzimanje inicijative i slično.

Tokom četvrtog i petog meseca od kandidata se traži da objedinjavaju stečena znanja kako bi uspešno realizovali dobijene zadatke. Izučavaju se taktika statičke i dinamičke realizacije, kurs prve pomoći i upravljanje vozilima.

Po uspešnom kompletiranju petomesečne osnovne obuke, preostali kandidati upućuju se na dvomesečnu specijalističku obuku, koja podrazumeva osnovne kurseve ronjenja, izvođenje dejstava u planinskim uslovima i u pećinama, upotrebu helikoptera prilikom dejstva, upotrebu minsko-eksplozivnih sredstava i ostale segmente obuke, potrebne za izvršavanje svih zadataka iz delokruga namene Specijalne jedinice policije. Na samom kraju vrši se analiza rezultata svakog pripadnika posebno, na osnovu koje se odlučuje o statusu kandidata. U slučaju pozitivne odluke, novi pripadnik se raspoređuje u neki od operativnih timova jedinice, shodno iskazanim afinitetima, odnosno znanjima i veštinama koje je novi pripadnik demonstrirao tokom višemesečne obuke.

NAORUŽANJE I OPREMA

Zahvaljujući velikom trudu i ulaganjima rukovodstva države i jedinice, Specialna enota policije danas raspolaže veoma modernim naoružanjem i opremom. Nova tehnološka dostignuća i njihova taktička upotreba pomno se prate, a odluka o kupovini donosi se shodno potrebama jedinice i finansijskim mogućnostima.

U kategoriji pištolja pripadnicima na raspolaganju stoje kvalitetni sistemi poput švajcarskog "SIG Sauer P226" u kalibru 9x19 mm Para, na osnovu kojeg je konstruisana i serija poluautomatskih pištolja "CZ-99" proizvođača "Zastava oružje" iz Srbije. U upotrebi su i veoma kvalitetni modeli "Beretta 92 FS", kao i subkompakt sistemi "Glock-26", svi u kalibru 9x19 mm Parabellum. Osnovni model na zaduženju pripadnika je austrijski "Glock-17 Gen 3" u kalibru 9 mm, a za potrebe obuke nabavljene su i konverzije za ispaljivanje trenažne municije "FX Simunition 9 mm". Za potrebe spuštenog nošenja pripadnicima su na raspolaganju pouzdani holsteri proizvođača "Safariland".

U kategoriji automata, osnovni modeli u upotrebi jesu nemački "HK MP5" u modelima "A5", sa teleskopskim kundakom i u kalibru 9 mm. Sistemi "A5" specifični su po tome što pored jedinačne tj. poluautomatske i automatske paljbe, dozvoljavaju i kratke rafale od 3 metka. Dodatno, montiranjem nastavaka plave boje na cevi ovih automata, moguće je upotrebljavati pomenutu "Simunition" municiju za potrebe obuke. Za potrebe specifičnih antiterorističkih dejstava mogu se upotrebiti i prigušeni modeli "HK MP5 SD6", takođe u kalibru 9x19 mm Parabellum. Jedinica raspolaže i određenim kontingentom automata "HK UMP" u kalibru 9 mm.

U kategoriji jurišnih pušaka osnovni sistemi u upotrebi jesu "HK 416" u modelima "A5" sa dužinom cevi od 279 mm, u kalibru 5,56x45 mm NATO. Na zaduženju pripadnika je i kontingent sistema "HK G36" u modelu "E"[4], u kalibru 5,56 mm, ali koji se ređe upotrebljavaju. Jedinica raspolaže i određenim kontingentom pušaka iz Srbije, sistema "Kalašnjikov". Reč je o modelima "Zastava M 70 AB2" sa preklapajućim kundakom i u kalibru 7,62x39 mm.

Za potrebe preciznog gađanja upotrebljavaju se poluautomatski sistemi "HK 417" u kalibru 7,62x51 mm NATO u konfiguraciji sa optičkim nišanom tipa "KAHLES" i teleskopskim bipodom. Takođe, jedinica raspolaže i određenim kontingentom poluautomatskih pušaka "Heckler&Koch G28 E" u kalibru 7,62x51 mm NATO. Ovi sistemi se potrebama preciznog gađanja prilagođavaju montiranjem teleskopskog bipoda i optičkog nišana tipa "Schmidt&Bender Police Marksman 5-25x56". Za dejstva na većim distancama upotrebljavaju se odlične "Steyr Mannlicher SSG-69", kao i "SIG Sauer SSG 3000", zatim "Blaser R93 LRS Tactical 2", sve u kalibru .308 Winchester i sa sistemom manuelnog repetiranja. Za dejstva na distancama do 1800 metara, kao i za dejstva po lakooklopljenim ili zaklonjenim ciljevima upotrebljavaju se američke poluautomatske antimaterijalne puške "Barrett M-107 u razornom .50 BMG (12,7x99 mm NATO) kalibru.



Prilikom upada u objekte, antiterorističke grupe Specialne enote mogu upotrebljavati i borbene sačmarice proizvođača "Winchester", "Remington", "Browning", "Mossberg", a za potrebe obezbeđivanja podrške upotrebljavaju se laki mitraljezi "Ultimax 100" u kalibru 5,56x45 mm NATO.

Jedinica raspolaže i modernim opto-elektronskim i komunikacionim uređajima i specijalističkom taktičkom opremom, tipa "red dot" nišana "Aimpoint CompM3" koji su nabavljeni za kontingent automata serije "MP5", odnosno jurišnih pušaka sistema "416", istog proizvođača. Taktičke lampe u različitim modelima nabavljaju se od pouzdanih proizvođača "Streamlight" i "Surefire". U upotrebi su setovi "PELTOR", uređaji za osmatranje i merenje daljine "Leica VECTOR", radio-uređaji "Motorola" u različitim modelima i slično. Taktički prsluci u crnoj boji nabavljaju se od proizvođača "BLACKHAWK!" u modelu "Omega Elite". Balistička zaštita nivoa IIIA[5] prilikom intervencija ostvaruje se balističkim prslucima "Protech Tactical Z-BR01" koji su nabavljeni u konfiguraciji sa balističkim rukavima koji štite gornje delove ruku pripadnika. Balistička zaštita glave ostvaruje se balističkim šlemovima koji potpisuje isti proizvođač, a za potrebe jedinice nabavljeni su u modelima "Delta 4" u crnoj boji, odnosno modelima običnog naziva "PASGT Ballistic Helmet", takođe u crnoj boji. Na šlemove se mogu montirati i balistički viziri koje je jedinica takođe nabavila od istog proizvođača. Za potrebe intervencija pripadnici oblače borbene komplete u crnoj boji slovenačkog proizvođača "UF PRO", a isti proizvođač izrađuje i maskirne komplete u digitalnoj šari "MARPAT", koji se upotrebljavaju za potrebe intervencija u ruralnom okruženju. Taktičke rukavice nabavljaju se od proizvođača "BLACKHAWK!", odnosno nacionalnog proizvođača "Perunika", uglavnom u modelu "Holik Tracy". Shodno afinitetima, pripadnici često nabavljaju delove taktičke opreme i privatno.

SARADNJA SA DRUGIM JEDINICAMA

Specialna enota policije održava profesionalnu saradnju u vidu zajedničkih obuka i razmena iskustava sa elitnim jedinicama slične namene iz regiona i Evrope. Dobri odnosi ostvaruju se sa hrvatskim jedinicama, pre svega ATJ Lučko, zatim jedinicama iz Bosne i Hercegovine, kao i crnogorskom Specijalnom antiterorističkom jedinicom. Zajednička specijalistička obuka je u više navrata organizovana i sa pripadnicima Specijalne antiterorističke jedinice iz Srbije, a saradnja je ostvarena i sa jedinicama iz Albanije i italijanskom elitnom GIS.

Značajan momenat za jedinicu jeste ulazak Republike Slovenije u Evropsku uniju i NATO, te Specialna enota postaje i član evropske organizacije ATLAS, što je otvorilo mogućnost za uspostavljanje i intenziviranje odnosa saradnje sa jedinicama poput francuske RAID, zatim protivterorističkom jedinicom GEK Cobra iz susedne Austrije, jedinicama iz Nemačke i drugih zemalja.

[1] Mehanizovana i protivdiverziona jedinica su rasformirane.
[2] Prethodnim sistematizacijama jedinica "C" je bila zadužena za logistiku.
[3] Mišljenje lekara je izvršno, u smislu da, ukoliko lekar oceni da kandidat nije zadovoljavajućeg zdravlja, kandidat neće biti upućen na selektivnu obuku.
[4] Reč je o sistemima koje je nemački proizvođač isprva namenio za izvoz (engl. export, otuda i slovo "E" u oznaci modela).
[5] Prema standardu NIJ-0101.06.

Tekst je autorsko delo administratora sajta. Tekst je u celini zaštićen autorskim pravima. Kopiranje ili preuzimanje na drugi način, bez dozvole administracije, podložno je tužbi.

Jedinice iz regiona:

SAJ

SAJ

PJP

ATJ Lučko

JSZ "Tigar"
© specijalne-jedinice.com | Sva prava zadržana | Pravila korišćenja