Obuka Segmenti obuke

Rubrike:

Rubrika o ronjenju kao segmentu obuke pripadnika elitnih jedinica.

Rubrika o bliskoj zaštiti kao segmentu obuke pripadnika elitnih jedinica.

Rubrika o borilačkim veštinama kao segmentu obuke pripadnika elitnih jedinica.

Rubrika o taktičkim i taktičko-pokaznim vežbama elitnih jedinica.

Rubrika o padobranstvu kao segmentu obuke pripadnika elitnih jedinica.

Obuka pripadnika elitnih policijskih i vojnih jedinica sastoji se od teorijsko-praktičnih aktivnosti koje se realizuju po nastavnom principu i predviđenom planu i programu radi osposobljavanja, a potom i usavršavanja pripadnika za efikasno izvršavanje zadataka i dužnosti u okviru namene konkretne jedinice koja je utemeljena na pozitivnim pravnim propisima.

Realizacija obuke po nastavnom principu podrazumeva da se organizuje i izvodi uz nadzor i neposredno učešće instruktora, koji su, po pravilu, najiskusniji pripadnici konkretne jedinice, specijalizovani u određenoj oblasti koja je predmet obuke. Takođe, obuka pripadnika se, po pravilu, definiše unapred, odgovarajućim planom i programom koji se izrađuje za određeni vremenski period (na primer 3, 6 meseci, godinu dana) i koji je naravno usklađen sa definisanom namenom kao i potrebama konkretne jedinice. U praksi, jedinice ove vrste su najčešće samostalne organizacione jedinice državnog ministarstva unutrašnjih poslova ili odbrane, što između ostalog znači i da su rukovodstva jedinica slobodna da samostalno izrade planove i programe obuka, ali najčešće u okviru standarda koje su prethodno postavila nadležna ministarstva.

Moglo bi se izdvojiti nekoliko kriterijuma kao opštih koji utiču na definisanje plana i programa, tj. obuke konkretne jedinice.

1. Bezbednosne potrebe. Bezbednosne potrebe, kao rezultat procene konkretnog sistema bezbednosti (najčešće su u pitanju sistemi nacionalnih država ili organizovanih političkih entiteta), najopštiji su kriterijum organizacije elitnih jedinica, kao i njihovih taktičko-operativnih namena. Jasno je da su tokom sedamdesetih i osamdesetih godina terorističke pretnje u najvećoj meri uticale da skoro sve moderne nacionalne države organizuju jedinice za specijalne namene, posebno obučene i opremljene za najsloženije bezbednosne izazove. Bezbednosne potrebe se procenjuju na nivou regija u konkretnoj državi, na nivou cele države, odnosno regiona u kojem je država (ili pol. entitet) organizovana.

2. Namena jedinice. Kao što je istaknuto, namena jedinice direktno utiče na plan i program obuke pripadnika, koji se moraju osposobiti da pouzdano i efikasno izvršavaju poveravane zadatke u svim uslovima. Treba primetiti i da tip ministarstva u okviru kojeg je organizovana jedinica utiče na namenu, odnosno službena ovlašćenja pripadnika, pa se tako u praksi precizno definiše, na primer, u kojim situacijama se mogu angažovati vojne jedinice za specijalne namene, a u kojim policijske. Ovo se najčešće definiše donošenjem posebnih zakona[1], jer su u pitanju veoma važni društveni odnosi od javnog interesa. S obzirom na to da namena često podrazumeva nekoliko vrsta poslova i zadataka, jedinice u okviru svoje organizacije predviđaju i specijalističke grupe ili timove, čiji se pripadnici posebno obučavaju u određenoj oblasti i stiču zvanja specijalista. Tako, jedinice mogu imati antiterorističke grupe-ATG, ronilačke grupe ili timove, alpinističke, grupe specijalista snajperizma, grupe vodiča službenih pasa, grupe ili timove za blisku zaštitu određenih lica i slično.

3. Namenska novčana sredstva. Organizovanje i održavanje jedinica ovog tipa je veoma skupo i svaka država ili politički entitet izdvaja značajan novac u te svrhe. Proces obučavanja i usavršavanja pripadnika traje neprekidno, što iziskuje značajna novčana sredstva, koja često mogu biti ograničavajući faktor, što se potom odražava i na plan i program obuke, odnosno učestalost obuke. Primera radi, ukoliko jedinica ne raspolaže sredstvima koja su procenjena kao optimalna za potrebe obuke i uopšte funkcionisanja jedinice, komanda jedinice može odlučiti da se određeni segmenti obuke organizuju i i izvode ređe, odnosno prekinu na određeno vreme. Primera radi, umesto odlaska na obuku i razmenu iskustava u inostranstvo, pripadnici se mogu obučavati u okviru nacionalnih centara za obuku, ili ređe izvoditi određene aktivnosti. Ovo je nažalost situacija koja umnogome može uticati na održavanje nivoa operativnosti i borbene gotovosti jedinice.



Foto: vs.rs

Proces obuke se može prema nekoliko kriterijuma podeliti na osnovnu, višu ili naprednu, odnosno specijalističku, kao i na individualnu i grupnu. Sadržina ovih vrsta obuke može varirati, imajući u vidu prethodno navedene kriterijume koji određuju namenu jedinice i plan i program obuke.

U okviru osnovne obuke novi pripadnici jedinice izučavaju rukovanje naoružanjem koje konkretna jedinica koristi, taktičku upotrebu naoružanja kroz teorijsku nastavu i naravno gađanje u različitim uslovima. Značajan akcenat se stavlja na usvajanje do automatizacije radnji bezbednosnih provera, odnosno principa bezbednog rukovanja oružjem. Ovde treba spomenuti i takozvanu selektivnu obuku, koja se najčešće sastoji od drila i elemenata osnovne obuke. Dril ima drugačiju svrhu, a potonje faze selektivne obuke u stvari predstavljaju osnovnu obuku, ali se kandidati ili pripadnici jedinice ocenjuju i rangiraju prema ostvarenim rezultatima, što direktno utiče na odluku o njihovom prijemu u jedinicu[2]. Pripadnici takođe izučavaju i upotrebu službenih vozila koja su u upotrebi u konkretnoj jedinici, neprekidno se izvodi i specijalna fizička obuka koja podrazumeva dizanje fizičke kondicije i snage, kao i obuku samoodbrane/primenjenog borenja, kroz izučavanje tehnika borilačkih veština i sportova. Takođe, u okviru osnovne obuke pripadnici mogu izučavati i neke elemente padobranske, alpinističke i ronilačke obuke, kao i radnje pružanja prve pomoći.


Foto: GIGN, Fra (levo) | Konstantin Lazarev (desno)

Viša ili napredna obuka podrazumeva izučavanje složenijih aktivnosti iz domena taktike specijalnih dejstava (primera radi, izvođenje antiterorističkih dejstava), izvođenje aktivnosti u različitim terenskim i klimatskim uslovima i tome slično.

Specijalistička obuka podrazumeva specijalističke kurseve kroz koje se pripadnici specijalizuju u određenoj oblasti, na primer ronjenje, padobranstvo ili rukovanje minsko-eksplozivnim sredstvima. Upućivanje na specijalističko stručno usavršavanje podrazumeva da je pripadnik uspešno realizovao prethodne faze obuke za šta je potrebno i po nekoliko godina neprekidnog rada, a dobijeno zvanje specijaliste znači i da ubuduće pripadnik može stečena znanja prenositi na svoje kolege kao kvalifikovani instruktor.

Individualna obuka usmerena je na dizanje borbene gotovosti pojedinca. Treba znati da se rezultati svakog pripadnika neprekidno prate i da su značajna smernica instruktorima, odnosno šefovima grupa ili timova u planiranju buduće obuke konkretnog pripadnika. Kroz individualnu obuku pripadnik diže nivo fizičke spreme, jača karakterne osobine poput samopouzdanja, hrabrosti, odlučnosti, što ga ubuduće čini kako boljim individualcem, tako i boljim članom grupe ili tima.

Grupna obuka podrazumeva uvežbavanje aktivnosti koje se izvode timski i moglo bi se reći da prednjači u odnosu na individualnu obuku (koja mnogo zavisi i od samoinicijative pojedinca), jer su grupa odnosno tim svakako pouzdaniji u izvršavanju službenih zadataka nego pojedinac.

Obuka se može organizovati i izvoditi samostalno, tj. u okviru konkretne jedinice, odnosno u saradnji sa drugim jedinicama slične namene iz zemlje i inostranstva. Jedan od kriterijuma respektabilnosti jedinice jeste upravo ostvarena saradnja (i njen intenzitet) sa jedinicama iz inostranstva. Saradnja ove vrste u velikoj meri zavisi i od politike nacionalne države ili političkog entiteta, što u prevodu znači da su prijateljski odnosi između država glavni preduslov i za saradnju njihovih elitnih jedinica. Zajednički kursevi i seminari jesu odlične prilike da pripadnici uporede nivo svoje obučenosti sa kolegama iz drugih zemalja, kao i da razmene iskustva.

Veliki broj elitnih jedinica predviđa i elemente alpinističke, padobranske, ronilačke i druge obuke u okviru planova i programa obuke. Ovo iz razloga što se pripadnici moraju osposobiti da dejstva izvode u svim terenskim i klimatskim uslovima. Takođe, uspešna realizacija ovih segmenata obuke dižu kvalitet svakog pripadnika ponaosob, jer ih izazovi ove vrste teraju da savladavaju strah i prihvataju uslove koji nisu uobičajeni za prosečnog čoveka (na primer vodeno okruženje, velike visine), čime oni dižu nivo samopouzdanja, što im omogućava da se unaprede u svim segmentima života, ne samo u profesionalnoj sferi. Kroz ovu obuku specijalci počinju da veruju da mogu više i bolje od prosečnih ljudi, da ljudska volja može biti i najveći pokretač i najveća kočnica, ali da to zavisi od vere pojedinca u svoje sposobnosti.

[1] U Republici Srbiji, to bi na prvom mestu bili Zakon o Vojsci Srbije ("Službeni glasnik Republike Srbije", br. 116/2007, 88/2009, 101/2010 - dr. zakon i 10/2015) i Zakon o policiji ("Službeni glasnik Republike Srbije", br. 101/2005, 63/2009 - odluka US, 92/2011 i 64/2015).
[2] I rezultati pripadnika, koji su u stalnom radnom odnosu u konkretnoj jedinici se ocenjuju, najčešće na godišnjem nivou, a kroz redovne i vanredne provere. Ukoliko i pripadnik ne zadovolji kriterijume na ovim proverama, to pod određenim uslovima, može biti uzrok njegovog udaljavanja iz konkretne jedinice i vraćanja u jedinicu u kojoj je radio prethodno.

Tekst je autorsko delo administratora sajta. Tekst je u celini zaštićen autorskim pravima. Kopiranje ili preuzimanje na drugi način, bez dozvole administracije, podložno je tužbi.

© specijalne-jedinice.com | Sva prava zadržana | Pravila korišćenja